2012 jif¾ y÷kdf.k we;s taâia frda.Skaf.a ixLHdj 1544 ls'
HIV ffjrih wdidÈ; jk l%u 03ls' tkï"
wdidÈ; mqoa.,hl=f.a reêrh fyda reêr fldgia mdrú,kh lsÍfuka
wdidÈ; flkl= iuÛ ,sx.sl yeisÍulska fyda wx. noaO lsÍu yd Yql% nexl= uÛska
wdidÈ; ujlf.ka orejdg
ie;alïj,§ f,a§u uÛska" iuyr frda.j,§ reêr fldgia mdrú,kh lsÍfuka" iu isÿre lsÍug .kakd lgq" tkak;a lgq" isßkac¾ yd Y,H wdïmkak uÛska" oe,smsys" f¾i¾" íf,aâ wd§ WmlrK yqjudrefjka o HIV wdidokh úh yelsh'
fuh ,sx.dYs%; frda.hla jk fyhska wkdrlaIs; ,sx.sl weiqfrka
HIV wdidokh ùfï m%jK;djh jeäh' th 95] muK fõ hehs ffjoH u;hhs'
wdidÈ; ia;%shl fyda mqreIfhl= iuÛ ,sx.sl in|;d meje;aùfï§ Tjqkaf.a Yql% ;r,fha fukau fhdaks Y%djfhao fuu ffjrih ;sîu fya;=fjka HIV ffjrih YÍrhg we;=¿ ù jir 08 la fyda 10 la muK ld,hla .;jk ;=re frda. ,laIK we;s fkdù idudkH mqoa.,hska fuka Ôj;aùfï yelshdj iuyrekag we;'
ujlf.ka orejdg “taâia” we;sjk whqre
HIV wdidokfhka fmf<k ldka;djla .eí .;aúg WmÈk orejdg wdidok we;sùug 15] ) 45] olajd m%jK;djhla mj;S'
wdidÈ; ujlf.a l=fiys isák orejdg;a" orejd ìysjk wjia:dfõ isÿjk lghq;= ksid;a" Wm; ,enQ miq ujqlsß fok wjêfha uj HIV wdidÈ; jqjfyd;a ujf.ka orejdg HIV wdidokh ùu fkdje<elaúh yelsh' 2012 jif¾ uq,§ lrk ,o iólaIKfha§ Y%S ,xldfõ taâia frda.Ska 90 fofkla y÷kdf.k we;' fuhska mkia fofofkl=u ^52& HIV ffjrih ujf.ka orejdg iïfma%IKh ù we;s nj fy<sù ;sfí'
fuh b;du;a Nhdkl ;;a;ajhla jQ fyhska HIV$AIDS ffjrih ujlf.ka orejdg iïfma%IKh ùu je<elaùu i|yd läkï l%shdud¾.hlg t<eôh hq;=j we;'
fï i|yd .; hq;= jvd;a fyd| úi÷u kï bÈß ld,fha§ ud;D yd <ud fi!LH idhkhg iyNd.S jk iEu .¾N” ldka;djlau iudc frda. fukau HIV$AIDS wdidok ;;a;aj iïnkaOfhka reêr mÍlaIKhlg fhduq l< hq;= nj ffjoH ks.ukhhs' HIV$AIDS wdidÈ; nj y÷kd.;a miq weh ,sx.dYs%; iïfma%IK frda. ^bBÉ& idhkhlg fhduq lsßug mshjr f.k tu ;eke;a;sh iudc frda. ms<sn| úfYaI{ ffjoHjrfhl= úiska AIDS frda.hg wod< m%;sldr ,nd§ug lghq;= i,id §ug mshjr f.k we;' fuu taâia frda.Skag m%;sldr lsÍu i|yd iudc frda. ms<sn| úfYaI{ ffjoHjreka iy m%cd ffjoH
úfYaI{hskaf.ka iukaú; úfYaI ffjoH lKavdhula HIV$AIDS wdidÈ; ujqjrekag m%;sldr ,nd§u i|yd wem lemù isà'
taâia ^AIDS& frda.fha m%Odk ,laIK
widudkH f,i YÍrfha nr wvqùu
uilg wêl ld,hla mdpkh frda.h mej;Su
l,amj;sk WK frda.h
iq¿ lghq;a;l§ mjd wêl uykaish oekSu
óg wu;rj y;sh" yqiau .ekSfï wmyiq;d" úh<S leiai" jid .%ka:s bÈóu" YÍrfha oïmeye;s fyda frdai mdgg yqre ,m" me,a,ï fyda .eá;s we;sùu" uqLfha ;=jd, ^W,af,daiï& " wdydr wreÑh" wêl oyäh oeóu wdÈ frda. ,laIK taâia frda.shl= yg we;sfõ'
tfy;a fujka frda. ,laIK fjk;a frda. i|ydo we;sjk ksid HIV$AIDS frda.shl= y÷kd.; yelafla úêu;a reêr mÍlaIKhlskau muKs'
taâia ^AIDS& frda.h me;srhdu j<lajd .kakd wdldrh
taâia frda.h me;srhdu wju lr .ekSug kï wkdrlaIs; ,sx.sl l%shdjkays fkdfhÈh hq;=h' fuf;la lrk ,o iólaIKj,§ fy,Sù we;s wdldrh wkqj 95] ,sx.sl weiqr ksid frda.S ;;a;ajhg m;ajQjka nj y÷kdf.k ;sfí'
tu ksid úYajdijka; tlu iyldßhla $ iyldrfhla iuÛ ,sx.sl l%shdjkays fhÈh hq;=h' fkdtfiakï ,sx.sl l%shdldrlïj,§ fldkavï jeks WmlrK Ndú;d l< hq;=h'
hï mqoa.,fhla wkshï ,sx.sl weiqrl kshe,S we;akï reêr mÍlaIKhlska ;ud
HIV$AIDS wdidÈ;fhl= o keoao hkak ikd: fldg .ksñka wdidÈ; ;;a;ajhg m;aj we;akï th iÛjd ;nd .ksñka frda. jdylhl= f,i Ôj;a fkdù úêu;a ffjoH m%;sldr iy ffjoH Wmfoia ,nd .ekSug lghq;= lsßu'
ishÆu wd.ï ;=<ska ñksidf.a uki ixj¾Okh lsÍug;a ldhsl ixjrh we;s lsÍug;a l%shd l<fyd;a HIV$AIDS frda.h me;srhdfï wjodku wju lr.; yelsjkq we;'
fï jk úg ,xldj ;=< taâia ^
AIDS& wjodku
Y%S ,xldfõ uq,au taâia ^AIDS& frda.shd y÷kd .;af;a 1986 jif¾§h' j¾;udkh jk úg ,xldj ;=< taâia frda.Ska ixLHfõ j¾Okhùula olakg ,efí' 2012 jif¾ y÷kdf.k we;s taâia frda.Skaf.a ixLHdj 1544 ls' Tjqka w;ßka 800 la frda.Ska idhkj, fiajdjka ,nd.kakd w;r úfYaIs; jQ frda.Ska 350 la iqúfYaIS m%;sldr i|yd fhduqlr we;'
Y%S ,xldj ;=< fï jk úg ,sx.dYs%; frda.Ska ,laI foll muK ixLHdjla we;ehs iólaIKj,§ fy<Sù ;sfí' WmoxY" f.dfkdaßhd jeks iudc frda. óg we;=<;a fõ' tfy;a tu frda.Skaf.ka m%;sldr i|yd fhduqù we;af;a oy oyi;a tfldf<dia oyi;a w;r ^10000 )11000& m%udKhls' ,xldfõ jeäu ,sx.dYs%; frda.Ska m%udKhla jd¾;d jkafka niakdysr m<df;ks' fjr<nv ;Srfhao fndfyda msßila isà' fï wkqj n,kúg Y%S ,xldj ;=< ,sx.dYs%; frda. je<elaùu i|yd läkï l%shdud¾.hlg fkdt<Uqkfyd;a wfma rg ,sx.dYs%; frda.Skaf.a mdrd§ihla ùu je<elaúh fkdyels jkq we;'
) Oïñld fjf,af.dv